Beowulfus / I-VII / VIII-XIV / XV-XXI / XXII-XXVIII* / XXIX-XXXV / XXXVI-XLIII
Beowulfus dixit
Filius Aegtheofi:
Reminiscere nunc o gloriose
Sate Healfdano
Sapiens Rex!
Nunc ego sum itineris avidus,
Exhilarati vino viri
Quid nos locuti simus,
Si ego pro commodo tuo
Vita decesserim:
Quod tu me sederes
Mortuo
In patrio throno.
Esto protector
Meorum commilitonum
Sacramento addictorum,
Si me bellona ceperit.
Praeterea opes
Tu mihi tradidisti
Hrodgare dilecte!
Higelaco missas.
Poterit inde ex eo auro
Colligere Gothorum dominus
Obtutu illico
Celeri, ubi
Cimelia attente aspexerit,
Quod ego praestantissimas res
Excelso adquisiverim
Annulorum dispensatori,
Queis frui sibi liceret.
Et tu Hunferde!
Sine a majoribus relictum
Ornatum pulchre gladium
Late notum virum
Aciem duram habere.
Ego Hruntingo
Judicia exsequar,
Antequam me mors abstulerit.
Post haec verba
Aeolica Gothorum gens
Festinante vi animi
Nulla responsa
Expectare voluit.
Maris aestus excepit
Mavortios viros.
Tunc fuit aliquid temporis
Antequam terram
Conspicere possent
Cito id animadvertere
qui fluctus sulcabant.
Illi litus avidi viderunt.
Longo tempore
Inhiantes et saevi,
Id homines quidam
Incolentes terram
Ultra experti.
Corripuit obvios
Miles constrictos
Taetris vinculis.
Non superfuit miserum
Latibulum unicum circum
Circa conservatum,
Quod ista expeditione
Cladem evadere potuerit.
Clausos viros lorica
Ingratis digitis tulit
Tunc salum: aestus effervuit.
Tunc nave venit
Exercitus Dux
Ad aulam suam.
Ut non,
(Haud taedio captus fuit,)
Arma ferret.
Sed domesti miracula
Eo plura retulerunt.
In mare marinarum ferarum
Multarum bellicis dentibus
Miles supparia rupit,
Persequendo miseros.
Tunc Dux intellexit
Quod vir felix,
Nescivit quomodo, esset:
Quod nulla sibi pelagi
Creatura omnino non nocuisset,
Nec se euntem domum
Tangere potuisset
Subitus horror fluctuum.
Igneum lumen viderat
Tenebrosa radiis
Lucidis illustrare.
Observavit Gothus
Profundum inhabitari
Sirenibus potentibus:
Vis animi impetum ministravit.
Bellona calybe dura
Ictus haud detraxit
Resonantibus cristis.
Miles pastum condixit
Avidis, carmine bellico.
Tunc hostis machinatus est
Quod pugnae jubar (Hruntingus)
Mordendo nollet
Vitae nocere.
Siquidem acies fefellit,
Domino inserviendo.
Sustinuerat ante multos
Conflictus:
Galeas saepe raserat
Speciosa militum vestimenta.
Tunc fuit prima vice
Praetioso donario
Quod suum ferret judicium.
Iteru erat promptus,
Nec minori vi animi
Sivit majestate insignis
Amicus Higelaci
Projici vulnere pastum
Veratro adstrictum,
Ira suffusus
Quem in terram prostravit
Aspera et calybea acie.
Firme confidit
Manui forti:
Sic faciet ille,
Qui in proelia
Ire cogitat:
Diuturnam laudem
Vita quaerere studeat.
Tetigit tunc humeros tenus
Haud minus ob odium magnum
Maritales Gothicos viros
Grendelis mater.
Nitebatur caede dira,
Cum irata esset,
Animas subigere,
Quas illa sedibus affixit.
Illa iis post acri
Manu praemium retribuit.
Atroci correptione,
Et obvios excepit,
Et dejecit maligna
Animo milites fortissimos.
Agmina heroum
Strage corruerunt.
Oppressit eos
Taetra furia et suo
Pugione stricto
Acuto furva acie; voluit
Suum filium ulcisci,
Unicum successorem.
In humero jacuerunt
Pectoris retia rupta,
Quae custodierunt vitam,
Adversus cuspidem et aciem
Resistendo.
Fuisset exitio datus
Filius Aegthiowi
Supter hiantem terram
Gothorum heros,
Nisi nobili duci
Salutem contulisset
Militare rete (lorica) durum;
Et sanctus Deus subegisset
Martem potens victoria
Dominus coelis imperans.
Justitia fiebat
Facile tempore,
Quod remansit.
Visus est inter machinas
Victoria felix calybs,
Antiquus gladius gyganteus
Acie insignis.
Militaris gladius.
Armorum erat praestantissimus,
Uno excepto: fuit major
Quam quem aliquis alius
Ad pugnae ludum
Ferre posset;
Bonum et eximium
Gygantum opus.
Datus tunc cum cingulo
Capulus domino Scyldingorum.
Saevum torvumque gladium
Annulis ornatum stringens
Vitam desperantes
Iracunde caedebat,
Ut eorum colla tenus
Dura pertingens
Ossium circulos fregerit.
Acies totum permeavit
Moribundae carnis tegmen.
Illa in terram mortua cadebat.
Gladius fuit sudore plenus
Militari opere peracto.
Lucebat radiis:
Lumen adfuit,
Acsi ex coelo
Sereno illuxisset
Aeteris candela
Domos irrandians.
Circum ivit tunc muros
Armis assumptis
Fortis capulo
Higelaci minister.
Furore et perseverantia
Acies deglutivit
Militares viros:
Et ille ultro voluit
Grendeli retribuere
Hostiles impetus plures,
Quos effecerat
In Danos occidentales,
Ira magna,
Ubi praeterito tempore,
Ille Hrodgari
Fortes Vasallos cecidit,
Somno obrutos.
Dormientes devoravit,
Gentis Danicae
Quinque cognatos,
Et alia similia
Foras obtulit
Ingrata munera.
Mutuum illi reddidit
Funestum Heros,
Donec quietum
Videret caede foedum
Grendelem jacere
Vita privatum.
Ita prius coegerat
Bello aulam,
Cadaveribus late sparsis,
Cujus post mortem
Poenas luit.
Ense ictu duro
Hostis tunc
Caput amputavit.
Illico viderunt
Solertes viri,
Qui cum Hrodgaro
Mare explorarunt
Fluctus infectos esse
Undequaque admixto
Aestuante sanguine rubicundo.
Flavicomi
Senem circa Regem
Una dixerunt,
Quod satrapam
Non exspectarent,
Qui victoria felix
Reviseret
Illustrem Regem.
Multos inter
Convenit, quod illum marinus
Lupus abstulisset.
Tunc meridie venerunt,
Promontorio relicto
Alacres Scyldingi.
Rediit domum inde
Auro amicus viris
Hospites revisum,
Animis aegrotos.
Qui intuiti fuerant mare,
Cognovere, at non speraverant,
Quod suum dilectum
Dominum ipsi viderent:
Quando quidem gladius incepit
Post aestuantis sanguine
Bellonae stirias,
Sacro calybe deficere.
Erat mirum
Quod totus liquefactus fuerit,
Glaciei simillimus,
Quando frigoris vinculis
Pater solvit
Obrutos strage viros,
Qui potestatem habet
Rei prosperae et opportunae,
Verus scilicet Deus.
Non cepit in istis regionibus
Vendo Gothica gens
Res praetiosiores,
Etsi ibi multas
Viderat, praeter
Galeam et capulum (ensem)
Ornatum auro rutilante.
Gladius ante quam liquesseret,
Ussit fractam loricam.
Fuit sanguis adeo
Fervidus veneno subterranei spiritus,
Qui ibi intus periit.
Alacer fuit in mare,
Qui prius inter proelia
Condixit stragem
Hostibus. Pelagus
Unde quaque siluit.
Undae commixtae
Omnino expiarunt
Domitas terras,
Ubi subterraneus spiritus
Reliquerat vitae dies
Et sibi datas opes.
Appulit ad terram
Nautarum dominus,
Forti animo navigatis
Maris lacubus. Exposuit
Magnum onus
Quod secum habuit.
Ivit tunc obviam
Deo gratias agens
Turmae similis ministrorum caetus:
Principi gratulabantur,
Quod eum incolumem
Videre possent.
Tunc in illustri heroë
Galea et lorica
Ex longinquo splendebant.
Maris sordebant
Undae sub nubibus
Caesorum cruore versicolores.
Ibant ultro inde
Animis timore solutis,
Hilares viarum metientes
Nota strata
Regii fortes viri
A litore maris
Arma ferebat
Gravia
Unus quisque
Inter plures animosos,
Quatuor
Bellicae vectis
Opera portarunt
In aureas aedes
Grendelis caput.
Donec subito
In conclavia veniret
Strenuis, bello acribus
Quadraginta Gothis
Comitantibus dux:
Animosus una
Medi arva calcat
Tunc introivit princeps,
Virorum fortibus factis
Ordine narratis,
Heroem bellonae charum
Hrodgarum salutatum.
Tunc erat crine prehenso
Aedibus illatum
Grendelis caput,
(Ubi viri bibebant)
Horribile coram nobilibus
Et eorum feminis.
Pulchris oculis mirantes
Viros intuebantur.
Beowulfus dixit
Filius Aegtheowi:
Quae nos ibi maris munera
Sate Halfdano
Populi Scyldingorum
Deliciis offerimus
Honoris in signum,
Ista tu hic intuere.
Ego torvo
Principi praevalui.
Mavoritium sub aqua
Opus peregi
Difficulter. Rite
Pugna finiit.
Protexit me Deus clypeo.
Non potui in pugna
Hruntingo
Aliquid perficere,
Quamis ille valeret.
At mihi concessit
Hominum Rector
Ut ego in ponto viderem
Pulchrum pendere
Antiqua ensem obductum
Squama: docuit me
Amicis destitutum,
Ut ensem stringerem.
Prostravi tunc
Isto conflictu
Quos mihi opportunitas obtulit
Domus custodes.
Tunc pugnax ferrum
Torruit monstris pastum,
Ita ut sanguis prosilerit
Calidissimo aestuans cruore.
Ego capulum (o: ensem) inde
Hostibus intuli
Flagitiosae vindicem
Mortis Danorum:
Ita id congruum erat.
Ego tibi tunc vovi,
Quod tu in aula
Posses curis vacuus dormire
Cum tuorum satellitum agmine,
Et ministrorum quolibet,
Populique tui
Magnatibus et juventute
Quod tu timere
Non haberes opus O! Rex
Scyldingorum, ex ea parte
Vitae noxam nobilibus,
Ut antea fecisti.
Tunc aureus capulus
Seni principi
Cano, bello illustri
In manum datus,
Gygantum vetus opus.
Illud in possessionem transiit
Post hostium excidium
Danorum domini
Mirabile fabri opus.
Et tunc mundum reliquerat
Crudeli in viros corde
Dei adversarius
Caedis reus
Et ejus mater etiam.
In potestatem venit
Mundi Regum
Felicissimi
Circa bifidum mare,
Eorum, qui in urbibus novem
Thesauros divisere.
Hrodgarus regessit
Capulum intuitus
Antiquum.
In eo scriptae erant
Majorum res gestae,
Ex quo inundatio excidit
Decreto dato
Gigantum genus.
Insidiosi intulerant
(Natio erat aliena)
Dolorem domino.
Iis tandem mercedem,
Per aquarum aestus,
Omnipotens reddidit.
Etiam erat in laminis
Ex puro auro
Literis runicis
Rite signatum
Positum et relatum,
Cui ille ensis factus,
Armorum praestantissimus
Primum fuerit
Caelato capulo et variegato.
Tunc sapiens dixit
Filius Healfdanis
(Conticuere omnes,)
Ecce quid possit dicere,
Qui verum et rectum
Promovet in populo.
Annosa omnis audiat aetas!
An igitur dux fuit natus,
Cui praestantius munus
Fuit oblatum,
Trans latum mare.
Amice Beowulfe!
Tua in gente quavis
Omne quod cupis,
Teneat virtus
Fulta animi prudentia.
Ego tibi meum
Persolvam amorem;
Sic nos antehac diximus.
Tu solatio
Fies undequaque
Celeber civibus tuis
Fortibus auxilio.
Non evenit pugna elato
Sic tandem, arma inferendo,
Honos, Scyldingis;
Nec cessit
Illi ex votis,
Etiamsi strage
Et internecione
Danicae gentis
Fregerit inflatus fastu
Mensae socios
Humeris suffultos,
Donec solus desisteret
Gloriosus Rex
Ab humanis gaudiis.
Etiam
Potens Deus
Praeclaris gestis
Fastuosum praecipitavit.
Inter omnes homines
Prorsus efficit
Quidquid ejus
In mentem venit.
Animus sanguine gemuit,
Nec eo minus opes dedit
Danis post judicium.
Gaudiis orbatus oravit,
Quod ejus belli
Laborem gerendi duraret
Gens pernicie longum.
Tu hoc discis per hanc
Munificentiam visu obviam.
Ego vovi per te
Ultionem obsitus annis.
Mirabile dictu
Quomodo potens Deus
Humano generi
Per valde animum
Sagacem comminuit
Regna et dominatus.
Ille possidet omnium potestatem
Dum pro lubitu
Sini subverti
Humani, decreto,
Fines generis.
Utinam illi in patria
Regnum gaudio
Tenendum,
Urbem tutam viris.
Contingat illi ita regere
Mundi partes
Latumque regnum,
Ne possit ipse
Incertum
Finem praescire.
Vivat in gaudiis,
Nec illi aliquis noceat
Morbus, nec senecta:
Nec ejus animum dolor
Intentatus obscuret:
Nec eum aemulus unquam
Aciei fervore provocet:
Sed ejus universus mundus
Vertetur arbitrio:
Res adversas nesciat.
Hoc tempore intus
Cogitationum drama
Incepit et invaluit.
Tunc dominus somniavit
Animae custode
(Erat somnus valde profundus)
Negotiis distento,
Interfectorem nimis vicinum,
Qui sagittas arcu
Ignitas emittit.
Mox fuit celeriter
Sub regem protrusum
Acutum telum.
Illi salus negata
Horrore truci decreto
Mali spiritus.
Putat parum sibi (profuturum)
Nimis diu morari.
Cupit crudeliter cautus
Haud minus in honorem datas
Pignore armillas;
Et has abstulit,
Oblitus et incuriosus
Quod illas (Regi) ante Deus dederit
Gloriae dominus,
Dignum manibus munus.
In fine
Demum evenit,
Ut corpus
Eheu! collapsum
Moribundum rueret,
Iterato odio ejus,
Qui illacrymabiles
Gazas dividit,
Ducis olim praemia.
Horrorem observarunt
Per urbem
Sceleris nefandi Beowulfus
Dilectus vir optimus,
Et illi, quos ipse elegerat
Perpetuo alacres
Praestantiore cura.
Excelse heros!
Nunc est tuae virtutis
Praemium. Nunquam
Posthaec eveniet,
Ut te aut morbus aut aciei
Nimbus dibilitet,
Donec ignis vis,
Donec fluenti aestus,
Donec acies gladii,
Donec teli volatus,
Donec taetra senectus,
Donec oculi visus,
Obstructi et obscurati
Subito fuerint.
Hoc tibi maxime virorum
Voveo fatum.
Sic ego Rex Danorum
Multos annos
Rexi sub nubibus
Et potens bello aggressus sum
Multas gentes
In hoc mundo
Scutis et ensibus,
Ne mihi aliquem
Sub coeli firmamento
Nociturum ducerem.
Ecce mihi in patriam
Redeunti occurrit
Inhians viris
Postea hostis,
Ubique victus
Progressu meo,
In pugna
Qualibet.
Animo sollicitus valde fui
Ejus victoriae Deo
Gratias reddere doino,
Ideo quod tandem obtinuerim
In isto grandine
Ense sanguine suffuso
Grandaevus brabeum
Oculis intueri.
Accede nunc sedem;
Convivio indulge:
Satis caedis factum est:
Nobis erit copia ampla
Divitiarum communis
Postquam mane venerit.
Gothus erat laetus
Animo, ivit cito
Sedem occupatum
Ut sapiens jusserat.
Tunc fuit etiam ut
Olim animo fortibus
Mensis accumbentibus
Hilarior facta
Mente vox.
Nocti cassis excidit
Tenebrosa super paranymphos.
Nobilitas universa surrexit.
Voluit canus coma
Lectum petere
Senex Scyldingus.
Gothis victu bene sumpto,
Viris bello claris
Quiescere libuit.
Mox illis minister aulae
Viarum lassis
Longinque advectis
Viam monstravit,
Cui adversus terrores
Omnia curae essent,
Quae viri necessaria
Eo die
Aequore navigato,
Haberent opus.
Quietus tunc
In conclavibus palatii
Recumbens amplis et auro ornatis
Hospes intus dormiit
Donec corvus niger
Caeli delitias
Laetae aulae nuntiaret.
Adesse lucem. Quassum
Sicarium properarunt.
Erant nobiles
Mox pro populo
Avidi itineris.
Procul inde voluit
Hospes imperterritae mentis
Naves visitare.
Jussit tunc heros,
Hruntingum adferret
Filius Ecglawi,
Orans suum ensem caperet.
Amice ferri retulit
Sibi commodati gratias.
Excivit bellonae amicus,
Gothos lustravit,
Bello fortes
Non minus verbis (eos)
Acuit, (quam) ensis acie.
Animosus erat miles,
Et tunc ad iter promptus.
Armis paratus
Exercitus erat.
Ivit fortunam Danis
Princeps monstratum,
Quae tunc erat
Occulta. Bellonae charus
Hrodgarum salutavit.
Beowulfus dixit
Filius Ecgthiovi:
Nunc nos mare trajecturi
Dicere volumus
A longinquo venientes,
Quod nos avidi simus
Higelaco narrare,
Fuisse nos hic bene
Ex voto concepto:
Tu nobis bene placuisti.
Si posthaec in mundo
Aliquid valeam
Tuo animo gratum
Majus praestare,
Virorum domine!
Quam huc usque feci
Rebus bello gestis,
Cito sum paratus,
Modo rescire potero
Trans fluctuum strata,
Quod te insidiosa
Tempestas irruerit,
Ut tui hostes
Aliquando fecerunt.
Ego tibi mille
Milites offeram
Strenuos in auxilium.
Ego de Higelaco scio
Gothorum domino,
Etiamsi juvenis sit
Populi custos,
Quod me stimulare velit
Verbis et factis
Ut tibi fortiter militem,
Et tua pro salute
Arma feram,
Virium auxilio,
Ubi tibi miles opus est.
Si vero verende Rex
Ad aulam Gothorum
Miseris Regium Principem,
Ille possit ibi multos
Amicos invenire.
Pausi noti sunt
Meliores petivisse
Quam illos, qui illi proderint.
Hrodgarus regessit
Respondendo:
Tibi haec verba prolata
Sapiens Deus
In animum misit.
Non audivi sagaciora
A tam juvene
Animo virili dicta.
Tu es viribus magnus
Et mente prudens,
Sapiens dictis.
Spero hostes
Si irruant,
Quod eos telum tollat
Pugna iis saeva,
Timore vacua filio (erit)
Vita, quamdiu arma
Dominus tuus
Populi custos,
Et tu vitam tuam tenes.
Igitur te maritimi Gothi
Meliorem neminem
Elegerint,
Nec Regem ullum
Laris custodem patrii,
Si protegere volueris
Cognata regna.
Mihi tuus animus
Placuit diu etiam bene
Dilecte O! Beowulfe.
Effecisti
Ut populis sit (se)
Gothicae genti
Et Insulanis Danis
Pax communis,
Et discordia cesset
Dolosae nequitiae,
Quam antea tulerunt.
Dum rexero
Latum imperium
Thesauri communes (erint).
Multas alias
Divo salutato
Trans fulicae balneum
Debes Regi nave
Super altum ferre
Muneris et amoris tesseras.
Novi eam gentem
Tam adversus hostes
Quam erga amicos
Firmam fuisse:
Omnimodo irreprehensibilis
Olim fuit.
Tunc illi nobilium protector
Tradidit
Satus Halfdano
Cimelia duodecem.
Jussit eum cum muneribus
Gentem dilectam visitare
Qua salutata
Cito rediret.
Osculabatur tunc Rex
Principem divae gentis
Scyldingicae ministrum optimum,
Et collum amplexus est.
Ruebant lacrymae
Cano caesariem.
Illi erat spes exigua,
Annis provecto
Prae caeteris,
Quod eum postea
Revidere posset
Salvum in praetorio:
Fuit illi iste vir adeo
Charus, ut
Pectoris aestum
Ferre non posset,
Sed in mente
Animi vinculis firmi
Dilectum
Virum latenter desideraret
Illustrem sanguine.
Domum Beowulfus inde
Dux auro splendidus
Iter aggreditur.
Commeatus compos
Marinus caballus exspectavit
Suum dominum,
Qui ad anchoras glomeravit.
Tunc erant in itinere
Dona Hrodgari
Saepe laudata.
Erat ille Rex
Omnino sceleris purus
Donec illi senectus abstulit
Virium robur,
Quod multis accidit.
Venit tunc ad vada
Multorum animosorum
Nobilium Dux.
Retiformem gerebat claudentem
Artus interulam.
Terrae custos rescivit
De itinere ducum.
Ut olim fecerat,
Non ille brachio
Ex castelli ora
Advenas salutavit,
Sed equitavit eis obviam,
Dixit licere
Aeolicis viris
Revisere lares patrios,
Ad naves eundo.
Tunc fuit immissa
Mari cava ratis,
Onusta militari apparatu.
Convenientium consensu
Inter equos et cimclia
Maxime eminuere
Ex Hrodgari
Thesauri divitiis,
Ille qui thalassiarcho
Auro involutus
Ensis traditus fuerat,
Ut exinde esset
In triclinio
Ornamentum praestantius
Haereditate relictum.
Ascensa navis:
Sulcatae profundae aquae:
Danorum terra relicta.
Tunc erant ad malum
Marinorum armamentorum
Quaedam vela vinculis firmata.
Marina ligna durarunt.
Non ibi undis natantem
Ventus trans aquas euntem
Fefellit marinum caballum.
Fugit spumans prora
Procul per aequor
Destinato itinere
Trans aestuantes fluctus,
Donec Tothorum clivos
Aspicere liceret.
Nota sursum promontoria
Carina contendit.
Aura fatigata
Ad terram stetit.
Cito adfuit ad mare
Portus custos proptus,
Qui sine mora
Dilectos viros
Avidus invisit
E longinquo conspectos.
Adstrictae litori
Gravidae onere naves
Sollicite funibus firmatae,
Quominus fluctuum furor
Ligni (navis) quietem
Turbare valeret.
Jussae tunc exonerari
Nobiles gaza,
Cimelia et vasa aurea.
Non erat procul inde
Visitandus
Opum ditributor
Higelacus verendus.
Ibi domi mansit
Ipse cum comitibus
Prope ad litus.
Urbs erat digna
Mente excelso Regi.
Sublimis aulae
Studuit valde juvenis.
Sapientia bene adultus
Etiamsi annis minor,
Castello clausam
Ambierat
Haerethi filiam.
Non erat illa comis, verumtamen
Non sibi devinxit
Donis Gothicam gentem
Praetiosorum cimeliorum.
Animo contumelioso delusit
Commoda populi Regina
Crimine terribilis.
Nemo audebat
Feram adoriri
Charorum comitum.
Nepoti sui domini,
Quiem suis aliquo die
Oculis intuebatur,
Mortis vincula
Praemiditate intendit
Manu stricta.
Cito deinde fuit
Juxta capulum
Ensis strictus,
Qui obrutas partes
Dissecaret,
Pernicie homicidii auctas.
Non erat tale regali
Aptum feminae
Scelus patratum.
Duxit illa similem,
Erant ea ejus deliciae,
Telam vitae,
Persequendo
Mendaciis insectatos
Fidos viros.
Quo modo poplites secavit
Hemingi cognata
Cerevisiam bibentium.
Alii dicunt
Quod illa populo mala
Minora fecerit
Callida nequitias,
Ex quo primum fuerat
Data auro strata
Juveni heroi
Nobilibus charo.
Postquam illa redeundo domum
Trans flavos
Fluctus patris consilio
Itinere revisit.
Ibi ille exinde bene
In metropoli
Dei gratia
Vitam mundanam
Agens fruebatur.
Retinuit sublimis amorem
Fortium virorum Rex
Totius generis humani,
Quantum rescivi,
Felicissimus
Juxta maris geminis
Brachiis regiones,
Eo quod liberalis esset
Donis et armis.
Telo acer heros,
Late adoratus
Sapientia rexit
Patriam suam,
Ex quo moesta cessit (Regina)
Viris prae solatio
Hemingi cognatta
Neptis Garmundi
Nequitias callida.
Discessit tunc Dux
Cum suorum caterva
Ipse secundum litus
Salso aequore calcato.
Lata litora
Mundi candela illusravit
Cursu a meridie prompta.
Iter persecuti
Strenue ibant,
Donec satraparum protectoris
Pedem femur tenus
Intra urbem
Accederet dux belli.
Nobiles audiebant
Annulos dari.
Higelaco fuit
Iter Beowulfi
Cito notum,
Quod ibi in dignum
Militum asylum
Vexillifer
Vigorosus venerit
Insignis muneribus.
Domus aulam venientibus
Confestim fuit evacuata,
Sic potens jussit.
Victus hospitibus
Intus in triclinio
Appositus: tunc ipsi
Cibo viri fruebantur
Cognati cum cognatis.
Singulos dominus
Alta voce
Nobiles salutatum
Multis verbis,
Medi mensas circumivit
Per palatii aedes.
Haeredi filia
Dilexit hos viros.
Pocula liquore plena tradidit
Iis in manus.
Higelacus incepit
Suos comites
In aula sublimi
Pedetendim interrogare,
(Eum curiositas incessit)
Quaenam maritima Gothorum
Itinera fuerint?
Quomodo successit iter vobis
Dilecte Beowulfe!
Quod tu subito
Procul suscepisti
Vindice petitum
Trans salsas aquas,
Bellona aulam,
Ut tu Hrodgari
Late nota damna
Aliquatenus reficeres
Excelsi Regis
Ego ejus rei fui anxius.
Doloris fervore timui,
Iter ne succederet
Amantissimi viri.
Ego diu vovi,
Quod tu funestum hostem
Quoquo modo non tangeres.
Age! Meredionales Danos
Semet ipsos exponere
Bello contra Grendelem.
Deo gratias dico,
Quod te salvum
Videre possim.
Beowulfus dixit
Filius Egthiovi:
Id minime occultum est
Domine Higelace!
Sparsum in vulgus
Hominum quinam
.......
Dum nostris Grendeli
Fiebat in ista regione.
Ubi multiplices
Victoriosis Scyldingis
Dolores auxit.
Res adversas principi
Ego omnes ultus sum,
Id ob arrogantiam opus erat,
Grendelis cognatis.
Per mundum
Ortum bellum inde,
Quod diutissime durans
Odiosam progeniem
Terrore percutiet.
Illuc etiam veni
Ad regiam aulam
Hrodgarum salutatum.
Mox mihi gloriosus
Satus Halfdano,
Postquam animi sensum
Mei noverat,
Apud filium suum
Sedem obtulit.
Aulici vixere in gaudiis:
Non vidi lato animos
Sub coeli arcu
In aula sedentium
Medi jubilis magis mactos.
Interdum illustris Regina
Pace unitarum gentium
Aedes omnes circumivit;
Jussit mappalia sterni:
Saepe illa coronas necti
Monuit.....
Antequam sedem adiret.
Interdum mavortiis
Filia Hrodgari
Nobilibus tandem
Cerevisiae potum obtulit.
Tunc ego dominam viros
In aula sedentes
Appellare audivi.
Ibi illa hilaris cimelia
Satrapis distribuit.
Promissam
Puellam auro ornatam
Laeto confestim Frodo
Desponsavit (factus erat
Amicus Scyldingorum)
Regni custos,
Et rationem reddidit:
Quod cum ista viragine
Funestum injuriis
Bellum componeretur
Saepe patratis ubique;
Post populit damna,
Brevi tempore,
Noxia tela frangerentur,
Modo sponsa prodesset.
Poterit igitur poenitere
Dominum illustrem,
Liberorum et subditorum aliquem
Hujus gentis,
Quando cum femina
Domum patriam intraverit
Princeps juventutis Danorum
Ingenuae, spe
De se concepta aucturus
Antiqui stemmatis reliquias,
Strenuus et capulo fortis
Nobilium liberorum honos,
Postquam arma
Ferre quiverit?
Donec ille duxerit
Ad tiliae ludum
Dulces socios
Suae vitae periculo.
Tunc dixit inter pocula
Ille, qui annulos dividit,
Veteri fraxino militari,
Qui omnem sustulit
Telo luem viris.
Illi erat......
Incepit sollicitus
Animo juvenis heroici
Pectoris intimum
Studium explorare,
Belli pericula exponendo,
Et haec verba dixit:
Age mi amice!
Gladium noscas,
Quo tuus pater
Pugnas pugnavit
Sub militari galea
Judicaturus falce,
Chari ubi hostibus
Dani talionem reddiderunt
Post fortium cladem
Acres Scyldingi.
Nunc latronum
Nate! nescio quorum
Spoliorum compos
Aulam ingrediere.
In caede gloriare
Et in gazis allatis,
Quibus tu jure
Frui debes.
Monuit et exacuit
Orationis qualiscunque
Minacibus verbis,
Donec evenerit,
Ut fervidus discipulus
Majorum factis,
Post securis morsu
Sanguine pictae sopiret
Vitae reos,
Ille, qui alios inde
Perdidit hostes. ----
Illi terrae olim
Postea oblata litora audaci
Ex utraque parte,
Jurejurando gladii nobilium
---- in retributionem.
Provenit numerosa proles,
Et uxor maritum amavit.
Post intensum calorem
Frigidior fiebat:
Igitur ego exquisitam liberorum
Affectionem non referam.
Dominus pacem tribuit
Danis fraude vacua
Amicitia firmatam.
Ego plura referam
Iterum de Grendele,
Ut certe scias
Opum distributor,
In quem postea fieret
Impetus militum.
Postquam coeli gemma
Perlapsa erat terras
Hostis iratus venit
Turpi vitam crudelitate
Nostram visitatum.
Ibi nos sani
Caedem administravimus.
Ibi erat noxia
Pugna militum
Vitis, pernicie devotis.
Primus stetit
Accinctus heros,
Cujus Grendel fiebat
Illustris cognati ministri
Notus interfector.
Dilecti viri corpus
Totum deglutivit.
Non prius foras inde
Vacua manu,
Ossibus cruentis corrosis,
Nequitiam meditans
Ex triclinio
Exire voluit,
Quam vires summas
Meas tentasset.
Palpavit acer membra.
Chyrothecam suspendit,
Sero et tarde
Magicis vinculis firmatam.
Illa erat insidiosis
Omnis involuta
Diaboli artibus
Et draconum pellibus.
Ille mihi ibi intus
Innocenti
Praeclararum rerum auctori
Facere voluit
Mala quaedam.
Quod ubi non potuit,
Demum ira
Arrectus stetit.
Nimis longum foret narrare
Cur publico hosti
Malorum quorumvis,
Manu talionem redderem.
Ibi domine mi
Tuos homines
Servavi labore.
Hostis in via perdidit
Brevi intervallo
Vitam gaudio expertem.
Verum illi dextra
Vulnus inflixit
Manus in cor.
Et ille in profundum inde
Animo maestus
Maris abyssum cecidit.
Me deinde pugna pugnata,
Amicus Scyldingorum
Ditatum auro
Multo donavit
Magnis opibus.
Postquam mane venit
Et nos symposium,
Iveramus,
Erat ibi cantus et ovatio.
Senex Scyldingus
Multa rogitavit
Ex longinquis gnaviter.
Nunc Bellonae charus
Cytharae jubila
Annis provectus plectro elicuit;
Nunc carmina cecinit
Jocunda et tristia;
Nunc mirablile epos
Recitavit ratione
Magnanimus Rex.
Nunc iterum incepit
Senectute subactus
Veteranus Belli heros
Juventutis canere
Res fortiter gestas:
Mens intus fervuit
Etsi hiemibus fracta:
Multa meminit.
Sic nos ibi intus
Toto die
Mente didicimus,
Donec nox venit
Altera super mortales.
Tunc fuit deinceps alacer
Valde cupida ultionis
Grendelis mater.
Ivit luctu plena
Filii morte intellecta
Bellica aestuans tempestate
Femina indomita
Prolem suam ulta est
Satrapam occidendo
Virtute insignem.
Ibi fuit Aescherus:
Sapientiae antiquae gnaro
Vita excidit.
Non ibi illum
Omnino potuerunt, postquam
Mane venit
Caede irrutum
Danica gens
Rogo comburere,
Nec flamiis imponere
Dilectum virum.
Cadaver abstulit
Hostis mater
Ibi sub terrestria flumina.
Id erat Hrodgaro
Injuriarum maxime dirum,
Quae populi auctorem
Diu attrivere.
Tunc ille Dominus me
Per tuam vitam
Obsecravit firmum animo
Ut ego navali judicio
Praeclarum factum ederem.
Senecta subactus
Gloria me mactavit.
Ille mihi premia spospondit.
Ego tunc ob aestum,
Id est late notum,
Diri horroris
Cadaveribus humum sparsi:
Inventa ibi nostrae paulisper
Fuit manui oblectatio.
Mare tabo aestuavit,
Et ego sustuli
Eo tempore
Grendelis matrem
Repetitis ictibus.
Saeva inde
Anima evolavit.
Non eram adhuc morti destinatus,
Sed mihi nobilium protector
Post dedit
Gazas multas
Editus Halfdano.
Beowulfus / I-VII / VIII-XIV / XV-XXI / XXII-XXVIII* / XXIX-XXXV / XXXVI-XLIII
This LTM web-edition © 2008 Claude Pavur of Saint Louis University. This material is being made freely available for non-commercial educational use.
