Paginae: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 *10 11
12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22
Cap. 91. De puero et delfino.
Refert Valerius, quod erat quidam puer V annorum, qui singulis diebus ad litus maris perrexit. Quod videns quidam delphinus incepit cum puero ludere et ipsum super dorsum portare. Puer vero singulis diebus panem ad delphinum portabat et sic delphinum per V vel IV annos sustentabat. Accidit uno die, quod puer ad litus maris perrexit portans secum panem, ut solitus erat. Delphinus non venit. Interim mare puerum circumvallabat, et puer submersus est. Cum mare se traxit, delphinus venit, et cum puerum mortuum invenisset, prae nimio dolore iuxta puerum cecidit et mortuus est.
Cap. 92. De quatuor litteris ter scriptis.
Refert Valerius, quod in Roma vidit in una columna IV litteras, quarum quaelibet ter scribebatur; videlicet III P P P, III S S S, III R R R, III F F F. Visis litteris dixit: "Confusionem video: Pater patriae perditur, sapientia secum sustollitur, ruunt regna Rome ferro, flamma, fame."
Cap. 93. De ponte et feris.
Erat quidam homo, qui semel debebat transire de uno regno ad aliud. Venit ad quendam pontem, per quem transire debebat. Ante eum vidit leonem ferocissimum, ex alia parte dextra vidit draconem, ex parte sinistra mare. Cum autem ista tria vidisset, non audebat ulterius procedere, incepit reverti domum. Et ecce angelus domini contra eum stabat habensque gladium et coronam in manu sua dicens: "Sperne, resiste, tere! Sertum dabo, sive ferire. Sors maris, ira ferae, dolus anguis sagiunt miserere." Statim homo cum angelum vidisset et hoc audisset, omnia pericula evasit, quia leonem et draconem occidit et coronam ab angelo obtinuit.
Cap. 94. De fontibus quibusdam.
Dixit Isidorus libro Ethicorum, quod in Sicilia sunt duo fontes, quorum unus sterilem fecundat, alter fecundam sterilem facit.
Cap. 95. De hominibus diversarum formarum.
De hominibus iam est loquendum, unde dicit Plinius et Augustinus, quod aliqui homines canina capita habentes cum latratu locuntur. In India sunt aliqui homines, qui unum oculum habent in fronte super nasum. Hi carnes animalium comedunt. In Lybia sunt alique feminae sine capite os et oculos habentes in pectore. In oriente contra paradisum sunt homines nihil comedentes, quia os tam modicum habent, ut calamo potum surnant; odore pomorum et florum vivunt. Odore malo subito moriuntur. Item ibidem sunt homines sine naso, facie plena. Item homines habentes labium inferius ita magnum, ut totam faciem contegant dormientes. Item alii sunt linguis muti loquentes ut monachi. Item in Stichia sunt homines aure tam magna, ut contegant totum corpus. Item aliqui sunt proni ambulantes ut pecora. Item aliqui homines cornuti, naso brevi, pedibus caprinis. Item in Ethyopia homines uno pede latissimo tam veloces, ut bestias insequuntur. In India pigmei duorum cubitorum equitantes super hircos et cum gruibus praeliantes. Ibidem feminae quinquenies concipiunt et octo annis tantum vivunt. Item in India sunt aliqui homines V manus habentes et homines nudi et pilosi in flumine morantes. Item homines in manibus et in pedibus VI digitos habentes. Item mulieres cum barbis usque ad pectus sed capite plano. Item in Ethyopia IV oculos habentes. In Eripia sunt homines formosi sed capite et collo gruino cum rostris.
Cap. 96. De serpente, qui occidit descendentes in aquam.
Regulus consul bellum contra Cartaginenses sortitus iuxta quoddam flumen castra constituit, ubi serpens maximus multos ad aquam descendentes occidit. Totus igitur exercitus ad expugnandam illam crudelem bestiam profectus est. Sed horrenda squamarum crates telis et iaculis residebat; vix tandem multis occisis est victus et saxis ac telis oppressus. Cuius corium CXX pedum a Romanis ductum cunctis admirationem intulit et terrorem.
Cap. 97. Romae patuerunt hiantia infera.
In medio Romae in quodam loco aperta est terra semel, et hiantia infera patuerunt. Super hoc dii sunt interrogati. Responderunt: "Non claudetur haec vorago, nisi aliquis voluntarie se inmergat." Sed cum nemini persuaderi posset, dixit Marcus Anilius: "Si per annum in Roma pro libitu meo me vivere sinitis, anno elapso gaudenter et voluntarie me inmergam." Romani concorditer consentientes nihil sibi clauserunt. Qui rebus et uxoribus libere utens anno elapso cum nobili equo saltu praecipiti se inmersit, et statim terra se clausit.
Cap. 98. De eo, qui vas ductile vitreum obtulit.
Tiberius regnavit, qui ante sumptum imperium prudens ingenio, clarus eloquio, fortunatus in bello fuit, sed postea resolutis militiae artibus nulla bella gerens populum romanum graviter afflixit, filios proprios pluresque patricinos et consules interfecit. Temperantiam abiecit sic, ut qui antea Nero Tiberius, nunc Mero Bibero vocabatur. Huic quidam artifex vas vitreum ductile seu fabricabile obtulit, quod Tiberius ad parietem proiciens, non fractum sustulit sed curvatum. Igitur artifex malleum proferens et vitrum velut cuprum fabricans mox correxit. Interrogavit autem eum, quomodo hoc posset esse. Ille dixit neminem hanc artem scire super terram. Quem Tiberius mox decollari iussit dicens: "Si haec ars venerit in consuetudinem, pro nihilo reputabitur aurum vel argentum."
Cap. 99. De gigante et vulnere suo.
Romae inventum est corpus gigantis incorruptum altius muro civitatis cum istis versibus videlicet: Filius Evandri, Pallas quem lancea curvi militis occidit, morte sua iacet. Lucerna ardens erat ad caput eius, quae nec liquore nec flatu extingui potuit, donec subter flammam foramine facto cum acu aer fuisset inmissus. Vulnus autem gigantis IV pedum erat et dimidii, qui post eversionem Troiae occisus iacuerat ibi per annos MMCCXL.
Cap. 100. De imperatore et milite pro eo pugnante.
Quidam imperator erat in quodam bello mortali; expositus
fuit morti, quam non potuit evadere. Quod percipiens quidam miles strenuus interposuit se, scilicet inter imperatorem et hostes suos, ita quod imperator evasit sine laesione. Miles autem pro eo vulnera diversa recepit, a quibus infra tempus curatus est cum magna difficultate, quia omnes medici fere de vita eius desperabant. Accidit postea, quod iste miles debuit hereditatem suam ammittere, tamen iniuste. Acessit ad imperatorem praefatum et rogavit pro eo, ut iudicaret pro eo. Noluit, sed dedit ei iudicem, qui audiret causam eius. At ille miles haec inpatienter sustinens statim coram omnibus pannos suos dilaceravit usque ad nudam carnem et ostendit ei cicatrices vulnerum et ait: "Ecce, ista sustinui pro te, et tu nihil vis sustinere pro me. Estne, inquit, iustum, postquam tantum sustinui pro te, ut alius quam tu ipse sis in causa mea iudex et advocatus pro me?" Ille haec audiens ait: "Carissime, verum dicis. Quando in periculo mortis fui, tu ipse me salvasti et non alius." Statim pro tribunali sedebat et iudicium pro eo dedit.
Paginae: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 *10 11
12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22
This text is taken from Die Gesta Romanorum Nach der Innsbrucker Handschrift vom Jahre 1342, edited by Wilhelm Dick (Erlangen and Leipzig: A Deichert'sche Verlagsbucch. Nachf. [Georg Boehme]), 1890). The spellings have been regularized (Carissime for Karissime, nihil for nichil, etiam for eciam, meae for mee, etc.). © 2006 Claude Pavur, Saint Louis University. This web edition of public-domain material is being made available here for non-commercial educational use.
